Abdullah Cevdet

Abdullah Cevdet

Abdullah Cevdet kimdir, edebi kişiliği, hayatı ve eserleri hakkında bilgiler.

19 – 20. yy yazar ve şairlerindendir. doğ. 9 Eylül 1869, Arapkir – ölm. 28 Kasım 1932, İstanbul.

İlk öğrenimini babasından aldı, Elazığ Askeri Rüştiyesini (lisesini) bitirdi. Daha sonra Askerî Tıbbiyeden doktor yüzbaşı olarak diploma aldı. Göz hastalıkları ihtisası yaparken tutuklandı. Batı Trablus Merkez Hastanesi doktorluğuna gönderildi. Bir buçuk yıl sonra buradan da alınarak dört ay hapsedildi. Fizan’a sürülmesinin kararlaştırılmasıyla Tunus’a oradan da Paris ve Cenevre’ye kaçtı. Yokluğunda kalebentliğe mahkûm edildi. Meşrutiyetin ilânından sonra 1911 yılında İstanbul’a geldi. Damat Ferit’in sadrazamlığı sırasında Sıhhiye Müdir’i Umumîsi görevinde bulundu.

Demokrasiyi savunan, batıcı ve reformcu bir yazar olan Abdullah Cevdet siyasal eylemlerindeki tutarsızlıkları, Jön Türklerle ilgili Abdülhamit’e verdiği jurnal, İngiliz Muhabirleri Cemiyeti, Kürt Tealî Cemiyeti gibi örgütlerle ilişkilerinden dolayı düşünceleri kuşku ile karşılandı. Önce Abdülhamit’e karşı bir grup tıbbiyeli arasında bulundu. Gizli İttihat ve Terakki Cemiyeti’nin kuruluşunda bulundu. Cenevre’de Jön Türkler’in çıkardığı Osmanlı gazetesinde yazılar yazdi. İçtihat basim evini kurarak İçtihat dergisini çıkardı. Kütüphane-i İçtihat adıyla kitaplar yayımladı. Tarih-i İslâmiyet adlı çeviri kitabına yazdığı ön söz büyük tepkilere neden oldu. Lâtin harflerinin kabul edilmesini ilk önerenlerden biri olan Abdullah Cevdet edebiyata şiirle girmiştir. Ama o asıl pozitif bilimler, felsefe ve psikoloji alanında verdiği yapıtlar ve çevirileriyle değerlendirilmektedir.

ESERLERİ:

Küçüklü büyüklü 66 kitabı yayımlanmıştır. Başlıcaları: Fizyolocya-i Tefekkür (1892), Finun ve Felsefe (1906), Mahkeme-i Kübra (1907), Hadd-1 Te’dib (1912), Cihan-1 İslâma Dair Bir Nazar-ı Tarihi ve Felsefi (1922).

ŞİİR: Hiç (1890), Gizli Figanlar (1906), Kahriyat (1906), Karlı Dağdan Ses (1931).

ÇEVİRİ: Ruhü / Akvam ve İlm-i Ruh-i İçtimai (Dozy’den). Hamlet, Makbet Jül Sezar, Kral Lir, Antoni ve Kleapatra, Romeo ve Jüliet (Shakespeare’den). Giyom Tel (Schiller’den). Dilmesti-î Mevlana (1921), Rubaiyat-i Ömer Hayyam (1926).

Bakabilirsin:  Uğur Mumcu

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir