Ahmet Cevdet Paşa

Ahmet Cevdet Paşa 19. yy tarihçilerindendi. doğ. 1822, Lofça / Bulgaristan – ölm. 25 Mayıs 1895, İstanbul.

Lofça’da başladığı öğrenimini tamamlamak için 1839’da İstanbul’a geldi. Bir yandan medreseye devam etti bir yandan da özel dersler aldı. Fransızca öğrendi. Kadılık yaptı. Müderris oldu. Reşit Paşanın konağına giderek çocuklarına ders verdi. Ali ve Fuat paşalarla tanıştı. 1850’de öğretmen okulu müdürü oldu.

Cevdet Paşa devlet işlerinden arta kalan zamanlarında hukuk, tarih, edebiyat ve çeviri alanlarında çalıştı. Dil alanında Fuat Paşa ile birlikte Kavaid-i Osmaniye (Osmanlıcanın Kuralları) kitabını yazdılar. Türkçe’nin ilk gramer kitabı sayılan bu kitap Osmanlıcayı meydana getiren Arap, Fars ve Türk dillerinin kurallarını verir.

Dil alanındaki yapıtlarının yanında en önemli ürünü Tarih-i Cevdet adıyla bilinen 12 ciltlik tarihî (1774 – 1825 yılları arasını kapsayan) yapıtıdır. On iki cildin yazımı otuz yıl sürmüştür.

ESERLERİ

Mukaddime-i İbn-i Haldun (Çeviri, 1860), Kavaid-i Osmaniye (Fuad Paşa ile birlikte, 1864, yalınlaştırılmış şekli olan Kavuid-i Türkiye, 1873), Tezakir (1853 – 87), Mecelle-i Alikam’ı Adliye (16 cilt, 1868 – 76), Adâb-ı Sedat (1877), Tarih-i Cevdet (ilk altı cildinden seçmeler MEB Kültür Yayınları arasında Seçmeler I, II adlarıyla çıktı. 1973, Üç Dal Neşriyat tarafından Tarih-i Cevdet adıyla 6 cilt olarak yeniden basıldı, 1983), Belâgat-i Osmaniye (edebiyat kuralları, 1881), Kisas-1 Enbiya ve Tevarih-i Hulefa (1884 – 1889, son olarak Mahir İz tarafından yalınlaştırılarak yayımlandı. (1973), Mâruzat (1839 – 1876 arası olayları anlatır. 1890), Kirim ve Kafkas Tarihçesi (1890), Divançe (basılmadı).

Bakabilirsin:  Ataol Behramoğlu

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir