Birleşik Fiillerde Anlamlar

Birleşik Fiillerden süreklilik, tezlik, yaklaşma, yeterlilik anlamları: Cümlelere bu anlamları veren, genellikle yüklem durumundaki fiillerdir. Fillerin yapısı ve çekimleri cümlelere değişik anlamlar katar. Aşağıda, kurallı birleşik fiillerin cümlelere kazandırdığı anlamlar bulunmaktadır.

Kurallı Birleşik Fiiller

Süreklilik

“-kalmak”, -durmak”, eylemlerin bir süre devam ettiğini ifade eder.

ÖRNEK
Siz gidedurun, ben sonra gelirim.

İçeride olanlara bakakaldı.

Tezlik

“-vermek” eylemi, bir hareketin çabucak yapıldığını belirtir. Başka sözcük ve sözcük grupları da eylemin bir anda yapıldığını ifade edebilir.

ÖRNEK
Eşyalarını kısa sürede toplayıverdi.

Odadan ansızın çıktı.

Bıçağı almasıyla elini kesmesi bir oldu.

Yaklaşma

Bir eylemin gerçekleşmesine çok yaklaşıldığını ifade eder.

ÖRNEK
O kadar komikti ki gülmekten öleyazdık.

Ayağım kayınca düşeyazdım.

Misafirler geldi gelecek.

Yeterlilik

-bilmek” eylemi bir işi yapmaya yeterli olunduğunu belirtir.

ÖRNEK
Sorunlarının çözümünü kendin bulabilirsin.

İstese, zayıf derslerinin hepsini kurtarabilir.

 NOT  -bilmek fili ile kurulan birleşik eylemler, bazen cümlelere olasılık, tahmin, izin verme anlamları da katar. Cümlenin bütününde kastedilen anlama dikkat etmek gerekir.

ÖRNEK
Akşam bize gelebilir. (Tahmin)

Kötü niyetli birtakım insanlar, kanunlardaki boşluklardan yararlanabilirler. (Olasılık)

Yemekten sonra çikolata yiyebilirsin. (İzin verme)

 NOT  -bilmek fiiliyle oluşturulan birleşik eylemlerin olumsuz çekimleri de farklı anlam ve yapı özelliği ile karşımıza çıkar.

ÖRNEK
Sorunlarının çözümünü kendi kendine bulamazsın (Yetersizlik)

Sporda başarılı olamayacaksın; çünkü yeteneğin yok. (Yetersizlik)

Toplantıya katılmayabilirim. (Olasılık)

O arkadaşlarınla geziye gidemezsin. (İzin vermeme)

Bakabilirsin:  Paragrafta Ana Düşünce

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir