Edat (İlgeç)

Kavramlar, cümleler arasında anlam ilgisi kurmaya yarayan sözcüklere Edat (İlgeç) denir.

Anlamlarına Göre Edatlar

İle Edatı

1. Farklı sözcükler arasında anlam ilgisi kurar. Cümleye birlikte olma, beraberlik, araç anlamı katar.

Kadar Edatı

1. Karşılaştırma ilgisi kurar.

2. Cümleye civarında, dolayında anlamı katar.

3. Dek, değin anlamında kullanılır.

4. Cümleye ölçüsünde anlamı katar.

Yalnız Edatı

1. Cümleye sadece, tek, bir tek anlamı katar. (iki cümleyi “ama, fakat” anlamıyla bağlama görevi de vardır.)

İçin Edatı

1. Cümleler arasında neden-sonuç ilişkisi kurar.

2. Cümlelere amacıyla maksadıyla anlamı katar.

3. Cümleye hakkında, konusunda anlamı katar.

4. Bazen de aitlik ilgisi kurar.

Gibi Edatı

1. Sözcükler arasında benzetme ilgisi kurar.

2. Karşılaştırma yapar.

3. Cümleye olabilirlik anlamı katar.

4. Cümleye yaklaşık olma anlamı katar.

Üzere Edatı

1. Cümleye “amacıyla” anlamı katar.

2. Cümleye “koşuluyla” anlamı katar.

3. Tam değil de tam olmaya yakınlık anlamı da vardır.

Sanki Edatı

1. Sözcükler arasında benzetme ilgisi kurur.

2. Cümleye reddetme, kızgınlık anlamı katar.

3. Cümleye öyle sanılma anlamı katar.

Yukarıda sıraladığımız edatlarla ilgili bilgileri şu örneklerde inceleyelim
İstanbul’a trenle gidecek. (“ile” sözcüğü araç anlamında kullanılmıştır.) 

Ali, tilki gibi kurnazdır. (“gibi” edatı benzetme ilgisi kurmuştur. Kurnazlık yönünden Ali, tilkiye benzetilmiştir.) 

Ayşe kadar sorumsuz birini görmedim. (“Kadar” edatı karşılaştırma yapmıştır.)

Sular akacak gibi. (“Gibi” edatı olasılık anlamında kullanılmıştır.) 

Bu yolculuk iki saat kadar sürer. (“Kadar” edatı, civarında, dolayında anlamında kullanılmıştır.) 

Paramın yettiği kadar tatil yapacağım. (“Kadar” edatı, ölçüsünde anlamında kullanılmıştır.) 

Eve gitmek üzere yola çıktı. (“Üzere” edatı, amacıyla anlamında kullanılmıştır.)

Arabayı yalnız bugünlük verebilirim. (“Yalnız” edatı, sadece anlamında kullanılmıştır.) 

Yemeğe gelmedin de iyi mi ettin sanki! (“Sanki” edatı kızgınlık anlamında kullanılmıştır.)

Bakabilirsin:  Paragrafta Ana Düşünce

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir