Geleneksel Türk Tiyatrosu Türleri ve Özellikleri

Geleneksel Türk tiyatrosu Osmanlının ilk yıllarında başlamış ve 20. yüzyıla kadar süregelmiştir. Geleneksel Türk tiyatrosunda komedi hakimdir. Yetenekli oyuncuların doğaçlama espirilerine dayalı oyunlardır. Güldürünün ardında çok sert eleştiriler de vardır.

geleneksel türk tiyatrosu türleri

Geleneksel Türk Tiyatrosu Türleri

MEDDAH

 >  Tek kişilik bir oyundur. 

 >  Çeşitli şive taklitleri yapılır ve tekerlemeler söylenir. 

 >  Elindeki bastonu, omzundaki mendili oyunun bir parçası haline getirir.

 >  Hikayesini anlattıktan sonra “sürç-ü lisan ettikse affola” diyerek izleyiciden özür diler. 

 >  Hikaye çeşitliliği çok fazladır. 

 >  Doğaçlama güldürüdür.

KARAGÖZ

Çeşitli bölümlerden oluşan ve güldürü üzerine kurulu bir perde oyunudur. İki ana karakteri Hacivat ve Karagöz’dür. Hacivat bilgili, okumuş bir tip, Karagöz ise kaba, cahil bir tiptir. Komiklikler, karşılıklı diyalog ve yanlış anlamaya dayalıdır.

karagöz

Karagöz’ün bölümleri:

Mukaddime: Oyunun giriş bölümüdür. Önce sahneye Hacivat girer. “Yar bana bir eğlence” diyerek Karagöz’ü çağırır. Bu girişten rahatsız olan Karagöz sahneye girer ve bir kavga patlar aralarında.

Muhavere: Bu bölüm sadece Karagöz ve Hacivat arasındaki diyaloglara dayanır.

Fasıl: Fasıl, oyunun kendisidir. Diğer karakterler de bu bölümde oyuna dahil olur.

Bitiş: Karagöz oyunun bittiğini haber verir, hatalardan dolayı özür dilenir. Bazen oyundan çıkarılan ders de tekrarlanır.

ORTAOYUNU

Oyunun iki önemli karakteri vardır: Pişekâr ve Kavuklu. Pişekár, akıllı, iyiyi kötüyü ayırt edebilen, tecrübeli, yaşlı bir tiptir. Kavuklu ise cahil, inatçı ama güleryüzlüdür. Oyun bitene kadar pişakar’ı uğraştırır.

Güldürü öğeleri Kavuklu’nun cahilliği ve inatçılığından ortaya çıkar. Oyunda dört bölüm vardır:

Öndeyiş: Pişekar meydana çıkar seyirciyi selamlar sonra Kavuklu gelir ve aralarında yanlış anlamaya dayalı diyaloglar geçer.

Söyleşme: Bu bölüm on ustalık isteyen bölümdür. Pişekar ve Kavuklu çene yarışına girerler, tekerlemeler söylenir. Olmayan bir olay anlatılır, sonra olayın rüya olduğu ortaya çıkar.

Fasıl: Asil bölüm budur. Pişekar Kavuklu’ya iş bulur ve bu sahnede olaylar gelişir. Bu bölümde diğer karakterler de oyuna girer.

Bitiş: Oyunu başlatan Pişekar oyunu bitirir. Hatalardan dolayı özür dilenir.

KÖY SEYİRLİK OYUNU

“Köy Tiyatrosu” adıyla da bilinen bu oyun köylerde düğün, bayram gibi özel günlerde oynanır. Yazın köy meydanında kışın odalarda oynanır.

Orta Asya’dan getirilen kültürel değerlerle İslamiyet’in bir sentezi olan oyunlardır.

KUKLA

Özel günlerde, sünnet düğünlerinde oynanan oyunlardır. Çeşitli kukla tipleri oluşturulmuştur. Bunların başında “İbiş” gelir.

Bakabilirsin:  Yakup Kadri Karaosmanoğlu

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir