Karacaoğlan

Karacaoğlan 17. yy saz şairlerindendir. doğ. 1606 ? – ölm. 1679 ?

Yaşamı üstüne kesin bilgiler yoktur. Bir söylentiye göre Kazan Dağı yakınında Farsak köyünde doğmuştur. Hem Gaziantep’in Barak Türkmenleri hem de Kilis’in Çavuşlu Türkmenleri onu kendi aşiretlerinden sayarlar. Bir başka söylentiye göre Kazan’a bağlı Gökçe köyündendir. Batı Anadolu’da yaşayan Karaçeli aşireti de onu kendinden sayar. Daha çok şiirlerinden elde edilen bilgilere göre Karacaoğlan, Çukurova’da yaşayan Türkmenler arasında yetişmiştir. Kendi şiirlerinin bazısında adı Hasan ve Halil olarak geçer. Bir kaynağa göre Karacaoğlan yetim büyüdü. Beş yaşındayken babasını askere aldılar, bir daha dönmedi. Karacaoğlan köyün ağasının yanında büyüdü. Çirkin ya da dilsiz bir kızla evlendirmek istediler. Köyden kaçtı. Şiirlerinden anlaşıldığına göre Aydın, Niğde, Bor, Tokat, Ankara, Kayseri, Konya, Karaman, Adana, Diyarbakır, Halep ve Mardin’i gezdi. Mısır, Trablus ve Rumeli’de bulundu. Bursa’da bulunduğu sırada evlendiği ve çocuğunun öldüğü de şiirlerinden anlaşılmaktadır.

Karacaoğlan yaşadığı çağda yetişmiş olan saz şairlerinin tersine, Divan Edebiyatı’nın etkisinden uzak kalmıştır. Dil bakımından o çağdaki Anadolu insanının günlük konuşma diliyle yazmıştır. Benzetme ve deyimlerle halk şiiri içinde kendine özgü bir şiir evreni kurmuştu. Karacaoğlan halk şiirinin hece ölçüsünün II’li (6+5) ve 8’li (4+4) kalıplarını kullanmıştır. Şiirleri, bir halk şiiri türü olan maniye yakın özelliktedir. Ele geçen beş yüze yakın şiiri içinde koşmalar, semaîler, varsağılar ve türküler önemli yer tutmaktadır.

Doğa, Karacaoğlan’ın şiirinde başlıca temalardan biridir. Gezdiği, yaşadığı yerleri başarıyla dile getirir. Şiirinin bir başka önemli teması olan aşkı doğadaki benzetmelerle güzelleştirir. Onun için sevgili düşlenen bir varlık değildir. Doğa ve insan ilişkileri içinde yaşamında vardır. İlk kez Karacaoğlan’ın şiirlerinde Elif, Anşa, Zeynep, Hürü, Döndü, Döne, Esma, Emine, Hatice gibi sevgililerin adları söylenir. Karacaoğlan’ın şiirleri, yaklaşık XVI. yy dan beri Türk Saz Şiiri denildiğinde ilk akla gelenidir. Kendinden sonra gelen tüm saz şairlerini az ya da çok etkilemiştir.

Bakabilirsin:  Nabi

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir