Köroğlu

Köroğlu 16. yy saz şairi ve destana konu olmuş bir halk kahramanıdır.

Köroğlu ile ilgili bilgiler sınırlıdır. Ancak, söylenti ve yorumlar çeşitlidir. Yaşamı üzerine birçok savlar ileri sürülmüştür. Eldeki verilere göre Halk Edebiyatı’mızda bir saz şairi, bir de buna adıyla bağlanmış öykü kahramanı Köroğlu olmak üzere iki kimlik vardır. Bu nedenle saz şairi Köroğlu ile öyküleri Anadolu’da yirmi dörde yakın kolda söylenegelen şiir nesir karışımı halk destanı kahramanı Köroğlu ile karıştırılmaması gerekir.

Köroğlu adlı şairin 16. yy ikinci yarısında yaşadığını Evliya Çelebi’nin Seyahatnâmesi’nde görmekteyiz. Şair Köroğlu, yeniçeri ocağında yetişmiş. Ele geçen şiirlerinden ikisi 1578 – 1990 yılları arasındaki Osmanlı – İran Savaşları’yla ilgilidir. Bunlardan birinde Özdemiroğlu Osman Paşa’nın Şirvan’ı alıp Tebriz’e ulaşması, öteki de Tebriz’de ölmesi anlatılır. Bu şiirlerden Köroğlu’nun bu savaş seferinin içinde olduğu anlaşılmaktadır. Bu şiirler dil ve anlatım bakımından destansı öyküsündeki şiirlerden biraz farklıdır. Öykü kahramanı Köroğlu adına söylenen şiirler, anlatıldığı dönemlerin dil ve söyleyiş biçimini yansıtır. Köroğlu öykülerinin aşıklar tarafından anlatılması, şiirlerinin türkü olarak söylenmesi 16. yy’dan beri sürüp gelmiştir. Aktarıla aktarıla gelen bu destansı öykülerin içindeki şiirler az çok değişikliğe uğramıştır. Öykü ve şiirler, kargaşaların yaşandığı, haksızlıkların arttığını, sözlü edebiyat geleneğinden de yararlanılarak ezilenlerden yana bir kahramanı destanlaştırarak yansıtmaktadır.

Köroğlu, özgürlüğün, haksızlığa karşı baş kaldırının ve yiğitliğin simgesi olmuştur. Yiğitlik konusunu işleyen şiirler birer “koçaklama”dır. Burada koçaklama türünün en güzel örnekleri verilmiştir. Yiğitlik ve özgürlüğün yanında dostluk, aşk ve doğa sevgisi konuları da işlenmiştir. Hece ile yazılan şiirlerde halk dili başarıyla kullanılmıştır.

Bakabilirsin:  Mehmet Fuat Köprülü

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir