Modern Tiyatro Türleri ve Özellikleri

İlk çağlardan beri var olan bir sanattır tiyatro. Bir olayın ya da bir metnin oyuncularla, seyirci karşısında ortaya konmasıyla ortaya çıkar. Yani bir sahne sanatıdır. Oyun ve seyirci tiyatronun vazgeçilmez iki önemli parçasıdır.

modern tiyatro türleri modern tiyatro türleri

Modern Tiyatro Türleri

TRAGEDYA (TRAJEDİ)

Ciddi ve hüzün verici karakterlerden kurulu ve sonu kötü biten tiyatro oyunudur. Tragedyanın tanımı bu şekildedir. Aristo ise tragedyayı şöyle tanımlar: Ahlaki yönden ciddi olan, kendi içinde bütünlük gösteren ve belli bir ölçü içine sığdırılmış, belli bir olayın yeniden yaratılmasıdır.

Bu tanımlarla tragedyanın birçok özelliği anlaşılmış olsa da biz yine de tragedyanın bazı özelliklerini sıralayalım:

 >  Tarih ve felsefeden daha mükemmeliyetçi bir yapıya sahiptir. Yani tarih ve felsefeyi idealize eder. 

 >  Oyun kişileri ve kahramanlar soylu, üstün özellikli kişilerdir.

 >  Üç birlik kuralına (olay, zaman, yer birliği) siki sıkıya bağlıdır.

 >  Dil bayağılıklardan arındırılmış, seçkin bir dildir.

 >  Tragedya insanın kötü duygularına özellikle, ölüm duygusuna yöneliktir.

 >  Oyuna etki etmeyen, zaman zaman sahne alan KORO bölümü vardır.

 >  Tragedyada mitolojik konulara ve kahramanlara yer verilir.

KOMEDYA (KOMEDİ)

Komedyalar tragedyanın seyirci üzerindeki gerilimini biraz olsun dağıtmak için yazılmaya başlanmıştır. Komedya kelime anlamı olarak halk cümbüşü, halk eğlencesi anlamlarına gelir. İnsanların veya olayların gülünç yanlarını ortaya koyar. Komedyanın özelliklerini de şu şekilde sıralayabiliriz: 

 >  Komedyada kişilerden çok olay ve durumlar ön plandadır.

 >  Seyirci heyecanlandırılmaktan çok meraklandırılır.

 >  Tragedya insanın nasıl yaşadığını, komedya ise nasıl davrandığını gösterir.

 >  Komedyada ölçütler töre, gelenek ve eğilimlere göre belirlendiğinden toplumlara ve çağlara göre değişiklik gösterir.

 >  Dil ve üslupta mükemmellik aranmaz.

 >  Üç birlik kuralı tragedya gibi komedyada da geçerlidir.

 >  Tragedyada basitlikler ve zaafiyetler gösterilmezken, komedya bunlar üzerine kurulur.

 Komedyanın Türleri 

Ciddi Komedya

Bir tezle karşımıza çıkar. Seyirciyi düşündürmeyi amaçlar. Oyundaki espriler ölçülü, üst düzeyde zaman zaman entellektüel aşamadadır.

Kahramanlık Komedyası

Biraz tragedyayı andırır. Kahraman abartılmış idealleştirilmiş bir oyun kişisidir. Kozmik durumlara düşmesine karşın, bunu kendine güldürmeden anlatmasını bilir. Belaları espirili bir biçimde kahramanca savuşturur.

Romantik komedya

Şovalyelik ve serüven komedyasıdır. Bu türün en büyük ustası Shakespeare’dir.

Töre ve karakter Komedyası

Her yönden en yetkin ve bütünlenmiş komedya türüdür. Töre ve karakter komedyası insan yaşamıyla ilgili olsun konuları psikolojiye yönlerek onların kişisel yorumlarını yaparak gösterir.

Bunlara en iyi örnekler Molliere’in komedyasıdır.

FARS

Bütün güldürüler komedya değildir. Fars da bir tür güldürü oyunudur. Fakat bazı yönlerden komediden ayrılır.

 >  Farsta güldürü unsuru durum ve olaylarla ilgilidir. Komedyada ise kişiler ve karakterler önemlidir.

 >  Farsta karakterlerin psikolojik derinlikleri yoktur. Sadece birer dekor birer tiptir.

 >  Seyirci Farslarda olayı merak eder, karakterlerle ilgilenmez.

OPERA

Tamamı bestelemiş müzikli tiyatro oyunu. Üst tabakaya hitap eder.

OPERET

Bir kısmı bestelenmiş halka hitap eden müzikli tiyatro oyunu.

MELODRAM

Fars ile melodram komedi ve tragedyaya göre daha yüzeysel türlerdir. Fars komedyaya göre daha hafif daha abartılı güldürüyse melodram da tragedyaya göre duygusallık ve acının daha da abartıldığı yüzeyselleştiği bir türdür.

DRAM

Antik çağın ürünü olan komedya ve tragedyanın özelliklerini görmüştük. Bu ikisinin dışında kalan oyunlara dram denmeye başlanmıştır. Dramın özelliği içinde hem komik hem trajik öğelerin olması, tragedya ve komedyadaki kuralcı üst düzey özelliklerden sıyrılmasıdır.

Kısaca bugünkü modern tiyatroya dram sanatı denmektedir.

Bakabilirsin:  Ercüment Behzat Lav

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir