Nazım Hikmet Ran

Nazım Hikmet Ran Cumhuriyet Dönemi şairlerindendir. doğ. 20 Kasım 1901, Selanik – ölm. 3 Haziran 1963, Moskova.

Harbiye Nazırı (Milli Savunma Bakanı) Nazım Paşanın torunu, Matbuat Umum Müdürü Hikmet Nazım’ın oğludur. Göztepe Taş Mektep, Galatasaray Lisesi ve Nişantaşı Numune Mektebi’nde okudu. 1918’de İstanbul Heybeliada Bahriye Mektebini bitirdi. Hastalandığı için sağlık kurulu raporuyla askerlikten ayrıldı. Kurtuluş Savaşına katılmak üzere üç arkadaşı; Vâlâ Nurettin, Yusuf Ziya Ortaç ve Faruk Nafiz Çamlıbel’le Anadoluya geçti. Bolu’da kısa bir süre öğretmenlik yaptı. Sonra Vâlâ Nurettin’le Rusya’ya gitti. Moskova Üniversitesinde ekonomi – politika okudu. 1924’te Türkiye’ye döndü. İstanbul’da gazete, dergi ve stüdyolarda çalıştı. Iki kez tutuklandı. 1938’de Harp Okulunda yapılan bir aramada ele geçen kitaplar nedeniyle yine tutuklandı. Orduyu isyana teşvik suçuyla 28 yıl 4 aya mahkûm oldu. İstanbul, Ankara, Çankırı ve Bursa cezaevlerinde yattı. 1950’de çıkarılan af yasasıyla serbest bırakıldı. Bir Romanya şilebiyle Haziran 1951’de gizlice Bükreş’e oradan da Moskova’ya gitti. Temmuz 1951’de Türk vatandaşlığından çıkarıldı. Yaşamının geri kalan zamanını Bulgaristan, Polonya ve daha çok Rusya’da geçirdi.

İlk şiiri “Mehmed Nazım” imzasıyla 1918’de Yeni Mecmua’da çıktı. Hece ölçüsüyle yazılan ilk şiirleri geleneksel şiirimizin etkilerini taşır. Rusya’daki öğrenim yıllarında şair Mayakovski’nin sanat görüşünü benimseyerek ölçülü, uyaklı şiiri bıraktı. Yazdığı öz ve biçim bakımından yeni şiirleriyle serbest nazmın ve toplumcu şiirin öncüsü oldu. Döneminde ve daha sonra pek çok şairi etkiledi. Nazım Hikmet’e göre şiirde önemli olan özdür. Biçim öze uydurulmalıdır. Özü daha belirgin kılmalıdır. Onun şiiriyle gelen öz ise ideolojiden kaynaklanır. Biçimde dizenin egemenliğini bırakarak şiirin bütünlük kazanmasını sağladı. Düz yazı, senaryo tekniklerini de şiir teknikleriyle birlikte kullanarak çok sayıda verdiği ürünlerinin büyük bir bölümünü ceza evinde yazdı.

1961 yılına dek kitapların yayımlanması yasaklanmıştı. Yapıtlarının arasında roman, oyun, makale, fıkra, mektup türlerinde kitapları da vardır. Asıl sanatını, duyarlı anlatımı ve coşkulu Türkçesiyle şiirde göstermiştir. Kurtuluş Savaşını anlatan destan şiiri en yaygınlık kazanan yapıtı olmuştur.

Nazım Hikmet şiirleriyle dünyaca tanınmış bir şairimizdir.

ESERLERİ

ŞİİR: 835 Satir (1929), Jakond ile Siya-U (1929), Varan 3 (1920), 1 + 1= 1 (1930), Sesini Kaybeden Şehir (1931), Gece Gelen Telgraf (1932), Benerci Kendini Niçin Öldürdü? (1932), Taranta Babu’ya Mektuplar (1935), Portreler (1935), Simavna Kadısı Oğlu Şeyh Bedrettin Destanı (1936), Kurtuluş Savaşı Destanı (1965, Kuva-yi Milliye adıyla, 1968), Saat 21 – 22 Şiirleri (1966), Memleketimden İnsan Manzaraları (5 cilt, 1966 – 67, 3. cilt: Şu 1941 Yılında adıyla, 1965), Son Şiirleri (1970).

OYUN: Kafatası (1932), Bir Ölü Evi Yahut Merhumenin Hanesi (1932), Unutulan Adam (1935), Ferhad ile Şirin (1965), Sabahat (1965), İnek (1965), Ocak Başında / Yolcu (iki oyun, 1966), Yusuf ile Menofis (1967).

ROMAN: Kan Konuşmaz (1965), Yaşamak Güzel Şey Be Kardeşim (1967).

FIKRA: İt Ürür Kervan Yürür (1965).

MEKTUP: Kemal Tahir’e Mahpushaneden Mektuplar (1968), Oğlum Canım Evlâdım Memedim (1968), Vâ-Nûlara Mektuplar (1970), Nazım ile Piraye (kasına mektupları, 1976), Yapıtlarının toplu basımı Tüm Eserleri (sekiz kitap, 1975 – 80) dizisi çıkarılarak yapıldı. Son yıllarda şairin önceden çıkmış çıkmamış eserleri hakkında çeşitli kitaplar yayımlandı. Bazıları: Vâ-Nû, Bu Dünyadan Nazim Geçti (1965); Orhan Kemal, Nazım Hikmet’le Üçbuçuk Yıl (1965); A. Kadir (1938), Harp Okulu Olayı ve Nazım Hikmet (1966); Asım Bezirci, Nazım Hikmet ve Seçme Şiirleri (1975); Afşar Timuçin, Nazım Hikmet’in Şiiri (1978); Kemal Sülker, Nazım Hikmet’in Sahte Dostları (1978); Zekeriya Sertel, Nazım Hikmet’in Son Yılları (1979); Kemal Sülker, Nazım Hikmet’in Bilinmeyen İki Şiir Defteri (1980).

MASAL: Sevdalı Bulut (1963).

Bakabilirsin:  Adalet Ağaoğlu

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir