Pertev Naili Boratav

Pertev Naili Boratav Cumhuriyet Dönemi halk bilimi derleme ve araştırmacılarındandır. doğ. 1907, Gümülcine (Dandere – Bulgaristan) ölm. 16 Mart 1998, Paris.

1930’da İÜ Edebiyat Fakültesi Türk Dili ve Edebiyatı Bölümünü bitirdi. Türkiyat Enstitüsünde asistanlık ve liselerde öğretmenlik yaptı. 1936’da araştırma yapmak üzere Almanya’ya gitti. Dönüşünde Siyasal Bilgiler Fakültesinde kütüphanecilik yaptı. 1938’den sonra AÜ Dil ve Tarih – Coğrafya Fakültesinde doçent ve profesör olarak Halk Edebiyatı okuttu. 1948 yılında siyasal nedenlerle kürsüsü kaldırıldı. Bir süre Amerika’da Stanford Üniversitesi’nde çalıştıktan sonra 1952’de Fransa’ya gitti ve o tarihten sonra Fransız Ulusal Bilimsel Araştırmalar Merkezinde (CNRS) inceleme ve araştırma çalışmalarını sürdürdü.

Fakülte bitirme tezi olan Köroğlu Destanı’yla Türk folkloruna ve Halk Edebiyatı’na yöneldi. Uzun yıllar Anadolu’yu dolaşarak masal, halk öyküleri, tekerleme gibi Halk Edebiyatı ürünlerini derledi. Behice Boran ve Niyazi Berkes’le birlikte yayınladıkları aylık (19411944) Yurt ve Dünya dergisinde halk kültürünün önemini savunan yazılar yazdı. Halk Edebiyatı ile ilgili inceleme ve araştırmalarını üniversitede sürdüren Boratav’ın görevine son verilmesiyle çalışmalarına Paris’te devam etmiştir. “Yazılı belgelerden ya da anlatıcıların ağzından derlenen yapıtları oluştukları tarihsel koşullar içinde değerlendirmiştir. Ayrıca Halk Edebiyatı ürünlerini kendi başlarına inceleyip bu örneklerin konular, tipler, motifler açısından nasıl çeşitlendiğini, anlatım ve biçim özellikleri açısından benzerliklerini, nasıl dağılıp yaygınlaştıklarını incelemiştir.” Bu çalışmalarıyla Türk Halk Edebiyatı hazinesini derleyip düzenlemede, bilimsel halk bilimciliğin öncülüğünü yapmıştır. Ölümünden sonra Paris’te bıraktığı üç bini aşkın masal arşivinin ülkemize getirilmesi için çalışmalar yapılmaktadır.

ESERLERİ

Köroğlu Destanı (1931), Folklor ve Edebiyat (1939, genişletilmiş basım 2 cilt. 1982 – 83), Bey Börek Hikayesine Ait Metinler (1939). Halk Edebiyatı Dersleri I (1942), izahlı Halk Şiiri Antolojisi (H. V. Fıratlı ile, 1943), Folklor ve Edebiyat II (1945, genişletilmiş bas. 1983), Pir Sultan Abdal (A. Gölpınarlı ile, (1943), Halk Hikayeleri ve Halk Hikayeciliği (1946), yeni bas. 1988), Typen Türkisher Volksmarchen (W. Eberhard ile, Almanya, 1953), Contes Tures (Fransa, 1955), Zaman Zaman İçinde (tekerleme ve masallar, 1958), Az Gittik Uz Gittik (inceleme ve masallar, 1969), 100 Soruda Halk Edebiyatı (1973), 100 Soruda Türk Folkloru (1973).

Bakabilirsin:  Asaf Halet Çelebi

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir