Pragmatizm Nedir?

Pragmatizm nedir?

Faydacılık

Pragmatizm faydacılık demektir. Faydacılıkta bilginin sağlanması doğruluk üzerinden değil yarar üzerinden yapılır.Enformasyon akışı içindeki bir bilgi pratik bir fayda sağlamıyorsa yanlıştır.Bilgi temelinde hakikat barındırmıyor fakat fayda sağlıyorsa o bilgi doğru kabul edilir.Felsefe tarihi boyunca bir çok tartışmaya yol açan Pragmatizm ,Ampirizm(deneycilik) akımından etkilenmiştir. Bu görüşe göre doğru bilgiye ancak deneme yanılma yöntemi ile ulaşılabilir. Bireysellikten çok toplumsallığa önem veren pragmatizmde toplumun çıkarı her şeyin üstünde tutulur.

Pragmatizm, “Pragma” kelimesinden türetilmiştir ve “yarar,çıkar” anlamına gelir. Pragmatistler tüm olay ve olgulara “ne işe yarar, ne fayda sağlar” gibi sorularla yaklaşır. Bu noktada pozitivizm ile de benzerlikler gösterir.Pozitivizm gibi ilerlemeci bir anlayışa sahip olan faydacılıkta, önemli olan kavramlar ve teoriler değil, pratik uygulamalardır.Toplumların ve devletlerin ilerlemesi için, geleceğe yatırım yapmalı ve faydasız olan tüm nosyonlardan(kavramlardan) uzak durmalıdır.

Felsefede faydacılık “iyi” ve “doğru” olanın ön kabulüdür. Fakat iyi ve doğru gibi kavramlar rölatif(göreceli) olduğu için, neyin iyi ve doğru olduğunu tespit etmek için çoğunluğa bakılmalıdır.Buna göre çoğunluk tarafından faydalı olan her şey “iyi ve doğru” kabul edilmelidir.Bu akımın en önemli özelliklerinden biri pratik hayatta bir karşılığı bulunmayan ve uygulanmayan bilgilerin de “yanlış” kabul edilmesidir.

Felsefe tarihinde pragmatizmin öncüsü olarak iki isim lanse edilir. Bunlardan biri William James William James ve diğeri John Dewey John Dewey’dir.

“Pragmatizmin doğruluğa ilişkin yegâne testi şudur:Doğru bize en iyi şekilde yol gösteren ,yaşamın her bir parçasına en iyi şekilde uygunluk gösteren ve hiçbir şeyi dışarıda tutmaksızın deneyimlerin gereklerinin bir aradalığını mümkün kılandır” der William James.

William James‘in de dediği gibi Pragmatizmde esas olan sonuçtur.Yani işe yarar olan her şey doğrudur önermesini benimser.

Yorum Yap